«Το Ισραήλ ενεργεί ως τρομοκράτης. Δεν αμύνεται»

 

Νόρα Ράλλη

       Print

Καταιγιστικός ο Ισραηλινός ντοκιμαντερίστας, που ζώντας πολλά χρόνια τώρα στη Γαλλία βρίσκεται σήμερα στην Αθήνα καλεσμένος από την Ελληνική Ένωση Ντοκιμαντεριστών (ΕΕΝ) στο πλαίσιο του αφιερώματος «Με τα μάτια ανοιχτά», μιλά ανοιχτά για την πολιτική της χώρας του που «βεβηλώνει» τη μνήμη της γενοκτονίας και προειδοποιεί: «Ο Έλληνας πρωθυπουργός στηρίζει εγκληματίες».

Ο Εγιάλ Σιβάν είναι βραβευμένος κινηματογραφιστής, γνωστός παγκοσμίως για τα ντοκιμαντέρ του. Ήδη από τη δεκαετία του 1980, εγκατεστημένος στο Παρίσι, έκανε ταινίες με βάση την αλήθεια και τη συνείδησή του: αναδείκνυε την αποικιοκρατική πολιτική του Ισραήλ, αποδόμησε τον μύθο του «περιούσιου λαού» και του «διαρκούς θύματος», κατέδειξε τι περνούν οι Παλαιστίνιοι και γι’ αυτό έγινε παγκοσμίως γνωστός, αλλά και έλαβε υβριστικά τηλεφωνήματα, απειλές για τη ζωή του, μια σφαίρα μέσα σε φάκελο στο γραμματοκιβώτιό του. Πλέον ζει στη Μασσαλία και σήμερα είναι στην Αθήνα καλεσμένος από την Ελληνική Ενωση Ντοκιμαντεριστών (ΕΕΝ) στο πλαίσιο του αφιερώματος «Με τα μάτια ανοιχτά». Συνομιλήσαμε λίγες μέρες πριν φτάσει στη χώρα μας.

● Αυτό που συχνά κάνετε με τα ντοκιμαντέρ σας είναι να διαλύετε μύθους που σχετίζονται με το Ισραήλ. Αυτή τη στιγμή, ποιοι μύθοι πρέπει να διαψευστούν;

Ο πρώτος μύθος που θα πρέπει να καταρριφθεί είναι το γεγονός ότι αυτοί που στο παρελθόν ήταν θύματα είναι πάντα αθώοι: Δεν ισχύει! Είναι μύθος. Βασισμένο πάνω σε αυτό τον μύθο, το Ισραήλ επέτρεψε στον εαυτό του τα πάντα και πρώτα και πάνω από όλα να έχει μια πλήρη άρνηση και απόρριψη του διεθνούς δικαίου! Ο δεύτερος μύθος που πρέπει τώρα να καταρριφθεί είναι πως η τρομοκρατία δεν ασκείται εκτός κράτους πάντα. Μπορεί τα ίδια τα κράτη να είναι τρομοκράτες. Τι κάνει το Ισραήλ τον τελευταίο χρόνο, αλλά και τι κάνει τα τελευταία 75 χρόνια της ύπαρξής του; Μια συνεχή αποικιοποίηση των παλαιστινιακών εδαφών κάνει! Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι το Ισραήλ να ενεργεί ως τρομοκράτης.

● Είναι το Ολοκαύτωμα «δικαιολογία» για το Ισραήλ πιστεύετε;

Κατ’ αρχάς, δεν πιστεύω στην ενοχή των κρατών! Δεύτερον, δεν χρησιμοποιώ καν τη λέξη «Ολοκαύτωμα». Προτιμώ το «γενοκτονία των Εβραίων», γιατί το «ολοκαύτωμα» έχει θρησκευτική σημασία – προέρχεται από την Παλαιά Διαθήκη και αναφέρεται σε μια θρησκευτική θυσία, στον Αβραάμ, και το ονομάζουν «Σοά». Εγώ το λέω «γενοκτονία». Γιατί, αν και καταστροφικό γεγονός, δεν είναι η μοναδική εξαίρεση. Υπήρξαν και άλλες γενοκτονίες. Το Ισραήλ όμως του αποδίδει «θρησκευτική χροιά», άρα μοναδικότητα. Ωστόσο δεν αποτελεί άλλοθι! Αυτό που κάνει το Ισραήλ είναι βεβήλωση της μνήμης της γενοκτονίας. Είναι μια βεβήλωση που έχει εργαλειοποιηθεί, προκειμένου το κράτος του Ισραήλ να δικαιολογήσει τα εγκλήματά του: ήταν θύμα, άρα θα είναι για πάντα αθώο! Και αυτός ο «μύθος» της αέναης αθωότητας τώρα γίνεται δικαιολογία για αυτοάμυνα. Ενώ αυτό που κάνει στους Παλαιστίνιους είναι μια γενοκτονική εκστρατεία εναντίον οποιασδήποτε ηθικής και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Θα σ’ το πω πολύ απλά: Μπορείς κάλλιστα να γίνεις φασίστας στο όνομα της πάλης ενάντια στον φασισμό.

● Ποια δικαιολογία έχουν οι ευρωπαϊκές χώρες; Πριν από μερικές μέρες είδαμε τη γερμανική αστυνομία να συλλαμβάνει ένα μικρό παιδί γιατί κρατούσε μια παλαιστινιακή σημαία.

Θα σου απαντήσω για τη Γερμανία: Δεν πιστεύω στην ενοχή ενός έθνους. Τα έθνη δεν δρουν από ενοχή. Δεν δρουν με βάση τα συναισθήματα. Το έθνος ενεργεί σύμφωνα με τα συμφέροντά του. Το συμφέρον της Γερμανίας είναι δύο πράγματα, κατά τη γνώμη μου: κατ’ αρχάς, αν το Ισραήλ, δηλαδή αν οι Εβραίοι του Ισραήλ γίνουν γενοκτόνοι, τότε γίνονται όπως οι Γερμανοί. Και σε αυτή την περίπτωση, είμαστε στο ίδιο επίπεδο. Η λογική της ναζιστικής Γερμανίας ήταν ότι οι Εβραίοι θα έπρεπε να έχουν «ειδική μεταχείριση» – έτσι ονόμαζαν τη μαζική εξόντωση των Εβραίων. Τώρα οι Γερμανοί κάνουν ακριβώς το ίδιο! Συνεχίζουν την ειδική μεταχείριση προς τους Εβραίους. Ε, αυτό, ως Εβραίος, θέλω να σταματήσει!

Δεύτερον, η βιομηχανία όπλων της Γερμανίας κερδίζει πολλά χρήματα, υποστηρίζοντας τον πόλεμο κατά της ισλαμοτρομοκρατίας και στο όνομα της ανόδου του φασισμού ή της Δεξιάς. Έτσι, απαγορεύσει τις διαδηλώσεις Αράβων και μεταναστών, γιατί αυτό είναι το θέμα τους: να τρομάξουν τους μετανάστες στη Γερμανία και να τους δείξουν πως πρέπει να παραμείνουν μετανάστες-εργάτες και να μην ασχολούνται με την πολιτική. Αυτό που προσπαθώ να πω είναι ότι, στην πραγματικότητα, η Γερμανία δεν παρεξέκλινε από τη λογική της τότε φασιστικής Γερμανίας.

● Με τα όσα μας λέτε, πώς γίνεται να είστε ακόμα ζωντανός και να μιλάτε με χαμόγελο μαζί μας;

Σας μιλάω, μα δεν χαμογελάω. Δεν χαμογελάω από τις 7 Οκτωβρίου 2023. Υπάρχουν, μάλιστα, στιγμές που δεν μπορώ να αποφύγω και το κλάμα. Είναι πιο δυνατό από μένα. Αλλά υπάρχουν ένα ή δύο πράγματα που με κρατούν ούτως ή άλλως σε ενέργεια. Κατ’ αρχάς, είμαι προνομιούχος: είμαι ελεύθερος πολίτης, δεν πήρα ούτε ζήτησα ποτέ χρήματα από το Ισραήλ ή από οργανισμούς που ελέγχει για τις ταινίες μου-μάλιστα κόπηκε και η χρηματοδότησή μου από τη Γαλλία εξαιτίας των όσων πρεσβεύω. Ωστόσο, δεν με ενδιαφέρει. Κανείς Ισραηλινός δημοσιογράφος δεν θα μου πάρει ποτέ συνέντευξη στη χώρα μου, κανείς δεν ασχολείται μαζί μου. Μπορώ να πάω να δω φίλους και συγγενείς εκεί. Ναι, είμαι προνομιούχος ακόμα! Γιατί έχω τη δυνατότητα να μετατρέψω την οργή και τον θυμό μου σε ιδέες, σε εικόνες, σε συνεντεύξεις στο εξωτερικό, σε παρεμβάσεις μπροστά στους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, όπου προβάλλω τις ταινίες μου. Και αυτό που βλέπω είναι ότι υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα στον κόσμο και τη λογική της κυβέρνησης. Είμαι απολύτως σίγουρος, για παράδειγμα, πως το ελληνικό κοινό είναι πιο φιλοπαλαιστινιακό και αντιισραηλινό από την ελληνική κυβέρνηση, η οποία είναι τελείως, ντροπιαστικά φιλοϊσραηλινή. Αλλά αυτό δείχνει κάτι πολύ σημαντικό που συμβαίνει στον δυτικό κόσμο.

● Τι εννοείτε;

Εννοώ πως υπάρχει ένα πλήρες χάσμα μεταξύ των εκλεγμένων και εκείνων που τους εξέλεξαν στον δυτικό κόσμο. Αυτό είναι ένα οξύμωρο, γιατί ο λαός τούς ψηφίζει. Τους ψηφίζει γιατί πιστεύει πως θα τους εκπροσωπήσουν, αλλά αυτοί κάνουν το εντελώς αντίθετο! Οχι, οι δυτικές κυβερνήσεις δεν εκπροσωπούν πλέον τους λαούς τους, παρά μόνον τα δικά τους συμφέροντα. Ακόμη κι όταν ήρθε αριστερή κυβέρνηση στην Ελλάδα, δεν κατόρθωσε να κάνει τη ρήξη (για πολλούς λόγους). Πόσο μάλλον ο τωρινός πρωθυπουργός σας που βγήκε και υποστήριξε «το δικαίωμα του Ισραήλ στην άμυνα». Εννοεί ότι ένα κράτος έχει το δικαίωμα να διαπράττει εγκλήματα και να είναι πάνω από το διεθνές δίκαιο, και αυτό μπορεί ακόμα να θεωρείται «άμυνα». Ε, λοιπόν, αν ήμουν Έλληνας, θα ήμουν πολύ φοβισμένος από αυτήν την κυβέρνηση που έχετε, γιατί αυτό που λέει ο πρωθυπουργός σας είναι πως δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο. Άρα στηρίζει εγκληματίες.

● Σύμφωνα με την ισραηλινή προπαγάνδα, όσα λέτε είναι εναντίον της χώρας σας. Και της κάνετε κακό.

Ξέρεις τι κάνω; Είμαι στο πλευρό της ανθρωπότητας και του διεθνούς δικαίου – αυτό κάνω. Οποιος σήμερα υποστηρίζει το Ισραήλ στα όσα κάνει, είναι εκτός διεθνούς δικαίου. Απορρίπτω το διεθνές δίκαιο, σημαίνει απορρίπτω το δικαίωμά μου στην ύπαρξη. Και αυτό είναι που κάνει το Ισραήλ. Ξέρεις, κάθε αποικιακό καθεστώς πάντα προσποιούνταν ότι υπερασπιζόταν τον εαυτό του: οι Βρετανοί στην Ινδία, οι Γάλλοι στην Αλγερία. Τώρα, το Ισραήλ βρίσκεται σε μια αποικιακή εκστρατεία, κάνοντας συνεχόμενα εγκλήματα.

● Ολα αυτά συμβαίνουν επειδή οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θέλουν να πουλήσουν όπλα;

Οχι, όχι, είναι πολύ περισσότερο από αυτό. Το ισραηλινό καθεστώς είναι μια μορφή διακυβέρνησης που είναι πολύ ελκυστική σήμερα για ό,τι επικαλούνται οι λεγόμενες «φιλελεύθερες δημοκρατίες». Πρόκειται για ένα «εργαστήριο πολιτικής διακυβέρνησης» πολύ περισσότερο από έναν πελάτη όπλων. Είναι ένα εργαστήριο για το πώς μετατρέπεις μια λεγόμενη δημοκρατία σε μια μη φιλελεύθερη δημοκρατία. Αλλά υπάρχει και ένα τρίτο σημείο. Μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Εβραίοι δεν θεωρούνταν «λευκοί άνθρωποι» για τους Ευρωπαίους. Γίναμε λευκοί, και θα πω κάτι πολύ σκληρό τώρα: Γίναμε λευκοί μέσα από τις καμινάδες του Αουσβιτς. Βγήκαμε από τα στρατόπεδα ως «λευκοί άνθρωποι». Και ως λευκοί άνθρωποι, είμαστε μέρος του δυτικού κόσμου, που σημαίνει ότι υπήρξε μια διαδικασία εξευγενισμού των Εβραίων. Εως τα κρεματόρια, οι Εβραίοι ήταν απόκληροι. Τώρα που βρίσκονται στην άλλη πλευρά της Μεσογείου, μπορούμε να τους θεωρήσουμε λευκούς. Πιστεύω ότι το Ισραήλ είναι μια λύση για τους Ευρωπαίους και για την Ευρώπη, ώστε ο χριστιανισμός να απαλλαγεί από τους Εβραίους, αλλά με έναν ανθρωπιστικό τρόπο.

● Ζητάω απαντήσεις από εσάς, αναζητούμε απαντήσεις εμείς, οι Παλαιστίνοι, οι Ευρωπαίοι, ακόμη και αρκετοί Ισραηλινοί. Κλείνοντας, όμως, θέλω μια ερώτηση. Μια ερώτηση από εσάς – αυτή που πιστεύετε πως πρέπει πραγματικά να τεθεί.

Η ερώτηση που πρέπει να θέσουμε είναι πώς μπορούμε να διατηρήσουμε μια υποκειμενική στάση ως προσωπικότητες αυτόνομες και πώς μπορούμε να αντισταθούμε σε μια τόσο καταπιεστική μηχανή, όπως ο καπιταλισμός στη μορφή που έχει πάρει. Εννοώ, πώς μπορούμε να αντισταθούμε σε κάτι που θα είναι πολύ πιο ωφέλιμο να συμμετάσχουμε παρά να αντιταχθούμε. Αυτό είναι το κρίσιμο ερώτημα. Πώς μπορούμε να μην μας καταπιεί το σύστημα και να αντισταθούμε, όχι παθητικά ούτε ως αντίδραση στην αντίδραση, αλλά ως δράση σε μία συλλογική διαδικασία ωφέλειας για όλους.

Είναι πιο εύκολο να παραδίνεσαι παρά να αντιστέκεσαι. Γι’ αυτό το επιλέγουν οι περισσότεροι. Αλλά ακόμη κι αν αποφασίσουμε το δεύτερο, πρέπει να βρούμε πώς θα το κάνουμε ώστε ούτε να αρνηθούμε την πραγματικότητα, ούτε να γίνουμε ίδιοι με αυτούς απέναντι στους οποίους αντιστεκόμαστε.

● Δεν ήταν τρομοκρατική πράξη η επίθεση της Χαμάς στις 7/10/2023;

Τα τελευταία χρόνια κανείς δεν ασχολούνταν με την Παλαιστίνη. Η αποικιοκρατική πολιτική του Ισραήλ, με ακραία στοιχεία κατοχής, συνέχιζε όμως κανονικά. Κι όμως, κανείς δεν ασχολούνταν. Αν συζητάμε για την Παλαιστίνη σήμερα, είναι επειδή υπήρξε η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και Ισραηλινοί σκοτώθηκαν. Ναι, ήταν φρικτό: Ισραηλινοί σκοτώθηκαν. Αλλά μόνο όταν σκοτώθηκαν Ισραηλινοί η διεθνής κοινότητα είπε πως «τώρα υπάρχει πόλεμος». Οσο οι Ισραηλινοί ζουν σε μια προσομοίωση ειρήνης, τότε είναι ειρήνη για όλους, έτσι; Οταν οι Ισραηλινοί σκοτώνονται, θεωρείται απαράδεκτο (και είναι), αλλά όταν Παλαιστίνιοι δολοφονούνται εν ψυχρώ επί δεκαετίες, είναι αποδεκτό έτσι; Τότε έχουμε ειρήνη, ναι; Ξέρετε τι φοβάμαι πλέον; Οτι τείνουμε να αποδεχτούμε πως δεν υπάρχει μία ανθρωπότητα. Υπάρχει η ανθρωπότητα του πολιτισμού από τη μια πλευρά και η ανθρωπότητα της βαρβαρότητας από την άλλη.

Όταν οι άνθρωποι από τον πολιτισμό σκοτώνονται, τότε θεωρείται ότι έχουμε ένα πρόβλημα.

Όταν οι άνθρωποι από τους «μη πολιτισμένους» σκοτώνονται, είναι φυσιολογικό. Καταλαβαίνεις; Η Χαμάς έκανε ένα έγκλημα και οι Παλαιστίνιοι είναι ένας λαός σε απόγνωση δεκαετίες τώρα. Πλήρη απόγνωση και απομόνωση. Αυτό που έγινε ήταν ένας τρόπος να επανέλθει το παλαιστινιακό ζήτημα στην επικαιρότητα: μιλάμε για κατοχή! Για αποικιοκρατία! Για δράση εκτός κάθε κανόνα διεθνούς δικαίου. Και δεν ενδιέφερε κανέναν! Ολο αυτό θα μπορούσε να έχει σταματήσει χρόνια τώρα αν λειτουργούσαν οι διεθνείς θεσμοί ως οφείλουν. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα: υπάρχει η Συμφωνία Σύνδεσης μεταξύ της Ε.Ε. και του Ισραήλ. Αυτή είναι μια Συμφωνία που δίνει στο Ισραήλ μια προνομιακή θέση εντός της Ευρώπης όσον αφορά το εμπόριο, τους φόρους, την έρευνα, τον πολιτισμό κ.λπ. Στο άρθρο 2 της Συμφωνίας αναφέρεται πως η Ε.Ε. μπορεί να αναστείλει τη συμφωνία σύνδεσης με το Ισραήλ σε περίπτωση παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έγινε αυτό; Όχι! Δεν λέω να γίνει κάτι πολύ κακό στο Ισραήλ. Λέω έστω να τηρηθούν οι Συμφωνίες – ούτε αυτό δεν γίνεται!

Έχουμε τον ΟΗΕ, το Human Rights Watch, τη Διεθνή Αμνηστία και το B’Tselem, μια ισραηλινή οργάνωση που μιλάει εδώ και πολλά χρόνια για ένα καθεστώς απαρτχάιντ που εγκαθίσταται από το Ισραήλ προς του Παλαιστίνιους. Το απαρτχάιντ είναι έγκλημα κατά της ανθρωπότητας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, που σημαίνει ότι το γεγονός ότι δεν επιβάλαμε στο Ισραήλ τις απλές, όχι εξαιρετικές, τις απλές αποφάσεις που είχαν ήδη ληφθεί στο παρελθόν, μετατράπηκε σε μια «επιτρεπτικότητα» προς τη Χαμάς και την παλαιστινιακή αντίσταση να κάνουν τα πάντα, με κάθε μέσο, ακόμη και ανήθικα μέσα, προκειμένου να επιβάλουν την ύπαρξή τους.

♦ Πληροφορίες: Το Σάββατο 28/9, στις 18.30, προβλήθηκε στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος το ντοκιμαντέρ του Εγιάλ Σιβάν «Γιάφα - ο μηχανισμός του πορτοκαλιού». Ο ίδιος  συζήτησε  με το κοινό και αμέσως μετά (20.30-22.00) έδωσε  masterclass.

♦ Η συνέντευξη με τον βραβευμένο σκηνοθέτη θα κυκλοφορήσει στο podcast «Επί του Eπιχωρίου» τις επόμενες μέρες, γιατί αξίζει να ακουστεί ολόκληρη.

https://www.efsyn.gr/tehnes/sinema/447993_israil-energei-os-tromokratis-den-amynetai

Αφορισμοί

 

Η ελευθερία στα φαρσί δεν είναι γιαλαντζί ( yalanci), την λένε azadi.

Θέλεις να είσαι ελεύθερος. Άρα σέβεσαι την ελευθερία του άλλου. Δεν δημιουργείς εξαρτήσεις ποικιλώνυμης ισχύος (εξουσία χρήμα). Έχεις τρελές πιθανότητες να μείνεις ελεύθερος και μόνος.

Ο περισσότερος κόσμος ζει απίστευτα άθλιες ζωές. Το τελευταίο που θέλουν είναι κάποιος να το επισημάνει. Ενοχλούνται βέβαια κι αν σου ξεφύγει στα μάτια σου  ότι το καταλαβαίνεις, μυρίζονται και την μη λεκτική  αποδοκιμασία, χωρίς να κάνεις κριτική, πόσο μάλλον να πεις απαξιωτική κουβέντα.

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ψηφίζουν τίποτα κυρίως απο εγωισμό. Για μην δώσουν την πολύτιμη ψήφο τους σε κάποια τυχάρπαστη ελπίδα που αφορά τον κόσμο και ξεπερνά έστω και ως προσδοκία τον εγωισμό τους. Ο κόσμος τους είναι το εγώ τους, άντε και η οικογένειά τους που προεκτείνει και αντηχεί το εγώ τους.

Ενώ η παρακμή συνεχίζεται αργόσυρτη, το πολιτικό marketing έχει εντοπίσει ότι  οι άνθρωποι  χρειάζονται την λέξη κανονικότητα (έχουν ξεχάσει την λέξη ζωή) και την πουλάει δια της διαρκούς επαναλήψεως μέχρι να εμπεδωθεί το παράλογο και η γυμνή ζωή ώς κανονικότητα.

Συνειδητοποιήσε ότι η ελευθερία του δεν ήταν λειτουργική αν δεν ήταν και οι άλλοι ελεύθεροι δίπλα του.

Μία τέχνη της καταστροφής

 

Μτφ. Σπύρος Σταβέρης

Η γιορτή μέσα σε αστυνομικό κλοιό

Mathilde Girard

 

Η Mathilde Girard είναι Γαλλίδα φιλόσοφος, ψυχαναλύτρια και συγγραφέας

lundimatin#274, 8 Φεβρουαρίου 2021

 

 * Ήταν κάπου μεταξύ 2004 και 2006, δεν θυμάμαι ακριβώς. Υπάρχουν στο Παρίσι πολλοί χώροι υπό κατάληψη. Και πολλές εξώσεις. Ένα κρύο χειμωνιάτικο βράδυ κατεβαίνω τη rue de Belleville για να πάω στη rue du Chalet να υποστηρίξω φίλους που προσπαθούν να μην τους διώξουν και να μείνουν στους τόπους όπου ζουν, και κατοικούν. Υπάρχει κάποιος κόσμος, η ατμόσφαιρα είναι ζεστή και τεταμένη, κάτι ανάμεσα στα δύο, και πολύ γρήγορα το ερώτημα που προκύπτει είναι ακριβώς αυτό, η ατμόσφαιρα, αυτή που θέλουμε και αυτή που δεν θέλουμε. Είναι μια καλή ερώτηση, ενοχλητική καθότι αυταρχική, σχεδόν εκπαιδευτική, και που χάνει το νοημά της όσο περνάει ο καιρός, καθώς βλέπουμε συνεχώς τους ίδιους ανθρώπους, καταλήγοντας να μοιάζουμε όλοι, και να φτιάχνουμε την ίδια ατμόσφαιρα χωρίς να το συνειδητοποιούμε. 'Οταν τυχαίνει μια έξωση, σχηματίζεται μια ομάδα, υπάρχουν πολύ διαφορετικοί άνθρωποι που ειδοποιήθηκαν να έρθουν και βρίσκονται εκεί, που δεν ξέρουν απαραίτητα τι πρέπει να κάνουν, πώς να συμπεριφερθούν, που μπορεί να χαίρονται που βρίσκονται όλοι μαζί ή και να μην καταλαβαίνουν τίποτα. Ένας τυπάς που καθόταν στη είσοδο του διπλανού κτηρίου έβγαλε την κιθάρα του και άρχισε να παίζει μουσική. Κάποιος του ζήτησε να σταματήσει και μετά άκουσα τη φράση αυτή: "Δεν είναι πάρτι εδώ".

Δεν είναι πάρτι εδώ. Η κατάσταση ήταν σοβαρή και το μήνυμα ξεκάθαρο: σε καμιά περίπτωση δεν θα το εκμεταλλευτούμε για να κάνουμε ότι μας κατέβει, να πίνουμε και να διασκεδάζουμε. Υπήρξαν μερικές φορές και περιπτώσεις σύμπνοιας, σε κάποια γεγονότα είχαν βρεθεί μαζί οι σοβαροί και οι άλλοι που ήθελαν να ξεφαντώσουν, αλλά στο τέλος δεν ήταν ποτέ οι ίδιοι άνθρωποι, οι ίδιες προσδοκίες, τα ίδια συναισθήματα. Μου έμεινε από την ασυμφωνία αυτή μία αίσθηση έντονης και αμοιβαίας περιφρόνησης. Οι οπαδοί της γιορτής δεν ήταν σοβαρά πολιτικοποιημένοι, ούτε καν πραγματικά καλλιτέχνες, αλλά είχαν εφεύρει μια πολύ εντυπωσιακή πολεμική μηχανή. Η τέχνη της γιορτής και η τέχνη της διαμαρτυρίας προχώρησαν ξαφνικά καθώς εμπνέονταν εξ αποστάσεως, σε μια τέτοια στιγμή μεγάλης αλλαγής των πολιτικών συμπεριφορών, από τους τρόπους του να είμαστε, να πράττουμε, και να αγαπάμε να πράττουμε. Δεν πρόκειται να διηγηθώ αυτήν την ιστορία, μόλις αρχίζει να γράφεται, μόλις αρχίζουμε να την διηγούμαστε, και συχνά δεν το προτιμούμε κιόλας, κανείς δεν θέλει να την παγιώσει, είναι μια πρακτική που προχωρά χωρίς να κοιτάμε πίσω όταν αυτό είναι δυνατό, κρατώντας τον εχθρό καλά απεναντί μας όταν αυτό είναι δυνατό.

 Ξανασκεφτόμουν τις προάλλες όλη εκείνη την περίοδο, καθώς κατέβαινα πάλι τη rue de Belleville, της οποίας τα πεζοδρόμια μπαλώθηκαν μετά από έργα που κράτησαν μήνες, όχι μακριά από τη rue du Chalet, ένα Σάββατο σαν όλα τα άλλα, όπου η διαδήλωση είναι η μόνη σχεδόν πια δυνατή συλλογική δραστηριότητα, η μόνη πιθανή μη επικερδής δραστηριότητα εκτός σπιτιού. Είναι δύσκολο να μην καταναλώνεις ωστόσο, το Σάββατο στο Παρίσι, στο χρονικό διάστημα που σου αφήνει η απαγόρευση της κυκλοφορίας για να αγοράσεις κάτι για φαγητό, ακόμα κι αν είναι καλύτερα να μην το πολυσκέφτεσαι και ακόμη και αν όλοι οι φίλοι σου έχουν βαρεθεί, και σου το λένε, και αρνούνται να παραπονιούνται και σου το λένε, ας μιλήσουμε για κάτι άλλο. Μπορείς να μιλήσεις για κάτι άλλο, αλλά δεν μπορείς να σκεφτείς κάτι άλλο. Είσαι εκεί και δεν έχεις άλλη επιλογή από το να παρακολουθείς όλα όσα περνούν μπροστά από τα μάτια σου, πώς οι άνθρωποι περπατούν και στέκονται, πώς συμπεριφέρονται τα σώματα, πώς ανοίγουν και κλείνουν τα καταστήματα, πώς αυξάνεται η ταχύτητα, πώς ο σκύλος, πώς το παιδί, πώς ο τρελός, πώς ο κλοσάρ, πώς η αστυνομία. Και η αστυνομία έχει πάντα μια ιδιαίτερη συμπεριφορά στο Belleville, το 2006 όπως και το 2021. Όλοι οι φίλοι σου έχουν πάει στην εξοχή και αναρωτιέσαι τι κάνεις εσύ ακόμα εδώ, με τι ασχολείσαι... Δεν είναι πάρτι εδώ. Η φράση επανέρχεται εκείνη την ημέρα όταν φτάνω στην Place de la République όπου δεν μπορώ να δω πολύ καλά μπροστά μου, η θέα εμποδίζεται από τον εχθρό. 'Ολα τα αστυνομικά οχήματα έχουν σταθμεύσει κατά μήκος του καναλιού St Martin και υπάρχουν μπλόκα ήδη από τη rue de la Fontaine au Roi μέχρι την Couronne. Μπορούμε να περνάμε παρ' όλα αυτά, ανοίγοντας τις τσάντες των εκπτώσεων. Αυτό βλέπω και αυτό μου εντυπώνεται, αυτή η σαββατιάτικη εικόνα, του ζεύγους με τα παιδιά της μασκοφορεμένης οικογένειας που κουβαλάνε τα ψώνια από το Uniqlo και διασχίζουν τα αστυνομικά μπλόκα το ένα μετά το άλλο με τις αγορές τους. Είναι μια αρκετά εμμονική εικόνα, όταν το καλοσκέφτεσαι, με όλα αυτά που περιέχει. Δεν μπορώ να δω πολύ καλά πίσω από τα μπλόκα. Υπάρχει κι άλλο ένα, μετά τη rue de Malte, έτσι νομίζω πως λέγεται. Δίπλα στο Gym Club και το Habitat, μετά τα ουρητήρια, έχουν μαζευτεί αστυνομικοί. Ένας απ' αυτούς βγαίνει από τα ουρητήρια και σηκώνει το φερμουάρ του. Πίσω του κάποιοι γελούν. Οι αστυνομικοί αφήνουν τους ανθρώπους να περνούν τον ένα μετά τον άλλον. Επιβραδύνω, με τρόπο ασυνήθιστο. Θέλω να απομακρυνθούν. Όταν είναι αρκετά μακριά από μένα, τους ρωτάω αν η πλατεία είναι κλειστή. Μου λένε μπορείτε κυρία να περάσετε. Η πλατεία δεν είναι κλειστή. Μπορείτε να τη διασχίσετε. Είμαι κυρία και λευκή και λίγο μεγάλη. Προχωράω λοιπόν και μπαίνω στην πλατεία όπου, προς έκπληξή μου, βλέπω πολύ λίγο κόσμο, κι ένα φορτηγό μόνο του που μου θυμίζει τις παλιές εποχές. Ένα φορτηγό από παζάρι και ένας άνδρας που μιλάει και κάποιος κόσμος μπροστά του, αγόρια και κορίτσια, νεαρά τα πιο πολλά, συνοφρυωμένα. Υπάρχουν μερικά παιδιά και δημοσιογράφοι και αυτό είναι όλο. Μαθαίνω ότι έχουν σταματήσει και κατασχέσει τα φορτηγά με τα μεγάφωνα· ότι η γιορτή κινδύνεψε να μην γίνει. Εδώ και μερικές εβδομάδες, οι εραστές της γιορτής έχουν προσχωρήσει στις διαδηλώσεις κατά του νόμου ["συνολικής ασφάλειας" -σ.σ.], κάνουν τις απαιτήσεις του πολιτιστικού κόσμου και της νεολαίας να ακουστούν. Ηθοποιοί από το χώρο της ακροαριστερής κουλτούρας, του κινηματογράφου, του θεάτρου, των περιστασιακών ρόλων· και φοιτητές. Από τη συμφωνία αυτή, από την σύμπραξη αυτή, γεννιέται αυτή η κατάσταση - και, εξυπακούεται, κι από την διεκδίκηση της γιορτής σε όλες της τις μορφές κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Πρέπει να είχαν παραμείνει κλεισμένοι μέσα στις κλούβες στις πύλες του Παρισιού, ή να πάσχιζαν μέσα στο RER να φτάσουν από αλλού, από λίγο πιο μακριά, ποτέ δεν ξέρεις ακριβώς από πού έρχονται οι εραστές της γιορτής, είναι πάντα ένα μυστήριο και όταν τους ξαναβρίσκω ανέπαφους, ζωντανούς και ξαφνιασμένους, 15 ετών, 20 ετών, είμαι ευτυχισμένη. Χαίρομαι που τους βλέπω να έρχονται ο ένας μετά τον άλλον και να αλλάζουν τον χαρακτήρα της συγκέντρωσης, καθώς έτσι ονομάζονται τώρα οι διαδηλώσεις που δεν επιτρέπεται πλέον να κινούνται. Αλλά προφανώς, η κίνηση και η λογική των σωμάτων δεν έχουν ακόμα πλήρως κατασχεθεί. Ξεκινώντας από την επιτρεπόμενη ακινησία, και μετά από μερικές ομιλίες η μουσική ανεβαίνει από το έδαφος και όλοι αρχίζουν να χορεύουν.

 Είναι δύσκολο να το περιγράψεις, θέλω να πω με λέξεις που θα απέφευγαν τα συνήθη επίθετα, που τείνουν πάντα να περιορίζουν τη γιορτή στον δικό της μύθο, ένα νοθευμένο τελετουργικό, σαν να εμφανίζεται πάντα η ίδια εικόνα, αυτή του πλήθους που μπαίνει σε κίνηση για να ενταχθεί στο μεγάλο πρωτόγονο σώμα και την παλλόμενη καρδιά του, κ.λπ. Αυτή είναι λοιπόν η περιγραφή που πρέπει να αποφεύγεται. Επίσης, αν αρχίσω να περιγράφω, μπορεί να γίνει γελοίο και δεν θα το ήθελα. Υπάρχει πάντα κάτι γελοίο στην περιγραφή ανθρώπων που χορεύουν όταν εσύ δεν χορεύεις. Κι ένας ακόμη λόγος υπάρχει, καθώς η πρώτη μου αντίδραση, ταυτόχρονα με τον ενθουσιασμό και τη συμπάθεια, υπαγορεύεται από μία μεγάλη πολιτική απόγνωση. Μία γιορτή που πραγματοποιείται μέσα σε ένα αστυνομικό κλοιό, τι μπορεί να σημαίνει; Είμαι εδώ και δεν ξέρω τι σκέφτομαι. Δεν ξέρω τι σκέφτομαι γι' αυτή τη γιορτή. Παρατηρώ μέσα μου την κρίση να κινείται από τον ένα πόλο στον άλλο και την αδυναμία μου να χορέψω κάτω από αυτές τις συνθήκες. Το πρόβλημα της γιορτής έχει να κάνει με τη νεολαία και τις εικόνες της. Σήμερα η νεολαία είναι στριμωγμένη ανάμεσα στην αναπαράσταση της αυτοκτονίας και τις παράνομες γιορτές. Τη λυπούμαστε και τη μισούμε. Φτιάχνουμε γεύματα με 1 ευρώ στο Crous [φοιτητικό εστιατόριο -σ.σ.], αλλά περιφρονούμε πάντα στον ίδιο βαθμό την επιθυμία της για ξεφάντωμα. Δεν αγαπάμε τη νεολαία, αλλά της φτιάχνουμε ωραίες εικόνες. Την βομβαρδίζουμε και αφήνει να την βομβαρδίζουν. Ακόμη και οι φιλόσοφοι της επανάστασης την εγκατέλειψαν, περίπου σ' εκείνη την περίοδο της δεκαετίας του 2000. Θυμάμαι διάφορους φιλοσόφους που έλεγαν πόσο άκυρο ήταν, όλο αυτό που συνέβαινε, πόσο άκυρο ήταν πολιτικά και φιλοσοφικά και υποκειμενικά - και εν μέρει ίσως και να ήταν αλήθεια, αλλά δεν ήταν άλλο από μία πιθανή και ταπεινή και έντιμη παραλαβή των συντριμμιών του κομμουνισμού όπως μπορούσαμε. Τα free parties ήταν ακριβώς το σημείο μιας πιθανής καχυποψίας μεταξύ της άκρας αριστεράς, του μεγάλου ό, τι νάναι, και του υπερ-φιλελευθερισμού. Έχει ειπωθεί ότι σε αυτά τα πάρτι ο καθένας χόρευε μόνος του, και ότι αυτό είναι ατομικισμός. Ειπώθηκε ότι όλοι ήταν πολύ πολύ μαστουρωμένοι, και ότι μετά ο καθένας μπορούσε να επιστρέψει στη δουλειά, ότι αυτό ήταν μόνο ένας κρίκος, μια παγίδα. Όλα ήταν μία εξαπάτηση, σε ό, τι κι αν κάναμε, όλοι ήταν μπάτσοι και κουκουλοφόροι, όλοι συνεργάζονταν, στην πραγματικότητα, στο να ενισχύουν την κυριαρχία, και αυτό από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, στην πραγματικότητα, αν ήμασταν ακριβείς με την ιστορία της αριστεράς. Ξεκινήσαμε εν μέσω προδοσίας. Και είναι αλήθεια ότι η γιορτή, εκείνο το Σάββατο, έμοιαζε λίγο με ψυχαγωγία για ωχρούς, περικυκλωμένους καταδίκους, στο χρονικό διάστημα ενός παιδικού πάρτι γενεθλίων. Το πρόβλημα της γιορτής - συνεχίζω να στριφογυρίζω το πράγμα στο μυαλό μου, να μαζεύω τη σκέψη μου, να στρίβω τσιγάρα μπροστά από τον τοίχο των ηχείων - ίσως είναι τελικά, ούτε λίγο ούτε πολύ, αυτό που δεν αντέχει η πολιτική διαχείρηση, το πρόβλημα του σώματος και της σεξουαλικότητας. Θα έπρεπε να προχωρήσουμε και λίγο παραπέρα και να πούμε για την ανάγκη να καταστρέψουμε και να καταστραφούμε. Υπάρχει και κάτι που δεν αντέχεται ακόμα και μέσα μας, είναι η πολιτική αναγκαιότητα της βίας και ειδικότερα της βίας του σώματος. Για να πούμε την αλήθεια, ένα free party τη δεκαετία του 1990 έμοιαζε με βαθιά καταστροφή. Μία καταστροφή του Αιώνα - ή οι καταστροφές του Αιώνα όπως τις ανασυνέθεταν τα παιδιά του στη μέση ενός χωραφιού ή κοντά σε ένα έλος. Υπήρχε κάτι να μάθουμε εκεί, αλλά σαν να μην το γνωρίζαμε. Σαν να μην ξέραμε γιατί κάναμε εκείνη τη γιορτή, τι αναζητούσαμε σ' αυτήν. Είναι μια γιορτή όπου συχνά φοβόμασταν, και μαθαίναμε από τον φόβο. Οι κοινωνιολόγοι έχουν ανακτήσει τα πάντα από την εμπειρία αυτή με τους όρους της θεοδικίας, και τα free parties βγήκαν από τον πολιτικό πεδίο. Ωστόσο, η εμπειρία των διαδηλώσεων και των free parties μέχρι την περιχαράκωσή τους στη φυλακή των τελευταίων μηνών, έχει δημιουργηθεί από αυτόν τον φόβο και αυτήν την καταστροφή που προκλήθηκε για να μάθουμε από τον εαυτό μας, ως λαός, ως σώμα που υφίσταται και που καταστρέφει. Είναι επομένως μια πολύ σημαντική δύναμη που εξακολουθεί να αναπτύσσεται εντός της μίας ή της άλλης συμπεριφοράς, που υιοθετεί η ανθρωπότητα στην προσπάθειά της να αντισταθεί στην καταστροφή της μέσω της καταστροφής. Επειδή η νεολαία είναι πιο κοντά στο θάνατο και δεν φοβάται τον κίνδυνο, γι' αυτό και θέτει το πρόβλημα και γι' αυτό η γιορτή δημιουργεί πρόβλημα. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι νέοι μπορούν να κάνουν πάρτι κάτω από τα βλέμματα των μπάτσων, δίπλα στα ουρητήρια - όπως κάνουμε έρωτα την πρώτη φορά στο δωμάτιο των γονέων.

 

Mathilde Girard

 https://www.lifo.gr/articles/almanac/312833/peri-giortis-en-meso-pandimias