Τρεις θάνατοι και μια παλιά κηδεία

Βαρύγδουπος τίτλος και εσύ avatar στο εικονικό σου  δωμάτιο περιμένεις κάτι συνταρακτικά εξομολογητικό ή τουλάχιστον αρκούντως συνταρπαστικό. Το υποκειμενικό σύννεφο που θα σχηματισθεί  ανήκει σε καθαρό ουρανό. Το πρώτο αστραπόβροντο, θάνατος καλέ μου, ήταν από την πλευρά της γυναικός μου. Θάνατος πλήρης ημερών, αδερφής του παππού της γυναίκας μου την πρώτη ημέρα μου σε νέα δουλεία μετά από παρατεταμένη ανεργία  και αφού έχει μεσολαβήσει πολύχρονη, πάντως  κατά διαστήματα, αρκούντως αποδοτική υποαπασχόληση. Προφανώς δεν επηρέασε άμεσα εμένα αλλά άνοιξε τα χαλάσματα της γυναικός μου και ευθύς δεν γέμισαν άνθη, αλλά φόβους για το που εμείς ξεκινήσαμε και που η ζωή μας πάει. Μετά από μια αρκούντως προσαρμοστική περίοδο σχεδόν τριών εβδομάδων στην καινούργια δουλεία που φώτισε κατάφατσα την ελληνική παθογένεια:  φάρες, άρες μάρες, καταγόμενες εκ των Μαυρομιχαλαίων, εκείνων των παλιών που πυροβόλησαν το Καποδίστρια, ένας δεύτερος θάνατος,  μιας ζωής πλήρης ημερών από τη δική μου πλευρά, η αδερφή και ο πιο κοντινός άνθρωπος του πατέρα μου ήρθε και με έφερε στα ίσια μου. Ο φαινομενικά σκληρός και  άκαμπτος πατέρας μου άρχισε να  διαχέει όχι λανθάνουσα, αλλά φανερή ευαισθησία, χωρίς φόβο και πάθος για πρόσωπα και πράγματα. Εμείς, δηλαδή ο αδερφός μου και εγώ, αντιληφθήκαμε  πώς ήγγικεν  η ώρα μας, σιγά- σιγά πρέπει να αναλάβουμε τις πρόσθετες ευθύνες μας…  Βέβαια όλα αυτά δεν νομίζω ότι θα τα έγραφα αν δεν είχε πεθάνει ο  Philip Seymour Hoffman,  αγαπημένος μου επίμονος δευτεραγωνιστής που επάξια καθιερώθηκε σίγα- σιγά σε πρωταγωνιστικούς ρόλους και έσβησε ανέλπιστα- ποιος είμαι εγώ που κάνω ζωές σχήματα λόγου; - ως κομπάρσος της ηρωίνης…  

Η παλιά κηδεία είναι, πέρα από τη θανατίλα  της,  σχετικά άσχετη με τα  μέχρι τώρα παρατιθέμενα της ανάρτησης και ίσως να γίνει μια αυτόνομη ιστορία κάποια άλλη στιγμή.   

(συνεχίζεται)                    

Walkabout

Στην Αυστραλιανή ενδοχώρα οι αυτόχθονες Aborigines, όταν ένα αγόρι της φυλής τους φτάνει στην ηλικία των 16 ετών, το αφήνουν μόνο του στην έρημο. Για μήνες θα πρέπει να κοιμηθεί σ΄ αυτήν. Να θρεφτεί από τη στεγνή φύση, με τα λίγα δέντρα, το ελάχιστο νερό, τα ερπετά. Να παραμείνει ζωντανός. Μόνο τότε θα επιστρέψει επάξια ενήλικας στη φυλή του.

Ο Νicolas Roeg ξεκίνησε ως διευθυντής φωτογραφίας πριν αναλάβει την συν-σκηνοθεσία της cult ταινίας Performance (1970) με τον Mick Jagger και την Anita Pallenberg. Έτσι η πρώτη αποκλειστικά δική του σκηνοθεσία είναι το Walkabout (1971) και 40 χρόνια μετά η ταινία αναδεικνύεται σε ένα αριστούργημα- το ξέρω πολύ χρησιμοποιημένη λέξη, αλλά στην προκειμένη περίπτωση σχεδόν περιοριστική της χαρισματικής αμφισημίας της συγκεκριμένης δημιουργίας- που αν και στην αρχή επαινέθηκε ως μια cult ταινία, αντιθέτως είναι μεστή στοχασμού χρησιμοποιώντας επιδέξια τη φύση του κινηματογραφικού μέσου: επιδέξια παράθεση εικόνων, όχι για καλλιγραφικούς, περιγραφικούς, σκοπούς άλλα έμπλεη συναισθηματικών δονήσεων που απηχούν αλληγορίες που καταδεικνύονται με κινηματογραφικά χαρισματικό τρόπο.

Ο Roeg εντάσσει επιδέξια μια παραλλαγή στην αβοριγιανή τελετή ενηλικίωσης. Ένας πετυχημένος πατέρας χρηματιστής αυτοκτονεί μπροστά στα παιδιά του, το αγόρι 7-8 χρονών, το κορίτσι στην εφηβεία, ενώ αρχικά έχουμε υποθέσει ότι όλοι μαζί έχουν κάνει εκδρομή για πικ-νικ κοντά στην έρημο. Το γεγονός της αυτοκτονίας σου φαντάζει ιδιότροπα παρατραβηγμένο, αν και ο σκηνοθέτης στην ανάπτυξη των πρώτων πλάνων του, σου δίνει εκ των υστέρων την εντύπωση ότι το είχε προοικονομήσει. Τα παιδιά αποσβολωμένα χάνονται στην έρημο και γρήγορα είναι εμφανές ότι δεν θα είναι δυνατόν να επιβιώσουν για πολύ. Είναι μαλθακά παιδιά του δυτικού πολιτισμού που έχουν γνωρίσει ακόμα και το κοτόπουλο τεμαχισμένο ως μπούτι, στήθος, φτερούγα, στα ράφια του σουπερ μάρκετ, είναι πέρα από τη σφαίρα της αντίληψης τους ότι για να επιβιώσουν στην έρημο θα πρέπει να θηρεύσουν σαύρες και άλλα ερπετά. Θέλουν νερό σε μια έρημο και πρέπει να είναι επιδέξια για να το ανακαλύψουν, πως μπορεί να είναι επιδέξια, όταν κάνεις δεν τους έχει προετοιμάσει για κάτι τόσο απαιτητικά επώδυνο;

Ως από μηχανής θεός θα εμφανιστεί  μπροστά τους ένας Aborigine που βρίσκεται στο walkabout του, δηλαδή στην τελετή περιπλάνησης του. Μέχρι τότε όμως, αν και αναρωτιόμαστε πως είναι δυνατό να επιβιώσουν τα δύο παιδιά, ο σκηνοθέτης δεν έχει αναπτύξει την ταινία με το ρυθμό του θρίλερ. Τα πλάνα του είναι σαν φλούδες ενός νέου κόσμου που ανακαλύπτονται μπροστά στα μάτια των παιδιών. Η φύση δεν αποδίδεται ως ειδυλλιακή από τον σκηνοθέτη, συχνά είναι εκφοβιστική, αλλά τα παιδιά με ανεπαίσθητες κινήσεις ενσωμάτωσης αρχίζουν να εντάσσονται σε αυτήν.

Για να μην ξεχνιόμαστε ο από μηχανής Aborigine νεαρός θα βοηθήσει τα δύο παιδιά να επιβιώσουν. Η ανάπτυξη της μεταξύ τους επικοινωνίας αποδίδεται με λαμπρά πλάνα και μια έξοχη φωτογραφία που θα είναι το σήμα κατατεθέν του σκηνοθέτη και σε κατοπινές ταινίες του όπως το Don’t look now (1973).

Ο νεαρός ιθαγενής σέβεται τον κόσμο μέσα στον οποίο συνυπάρχει, θηρεύει για να φάει. Δεν σκοτώνει από ευχαρίστηση. Έτσι όταν γίνει θεατής ενός αποτρόπαιου σαφάρι που κατακρεουργούνται ζώα ως στόχοι σκοποβολής θα αλλάξει εντός του ο ρυθμός του κόσμου…

Μέσα από μια απλή ιστορία ο Νicolas Roeg χτίζει επιδέξια μια αλληγορία για τις κατακτήσεις του δυτικού πολιτισμού μας. Ο χρηματιστής πατέρας μας αυτοκτόνησε και εμείς πλαδαρά, νωθρά παιδιά της διαρκούς οικονομικής μεγέθυνσης πρέπει να επιβιώσουμε σε ένα καινούργιο κόσμο με νέες συντεταγμένες. Η αλαζονεία μας, μας κάνει να νομίζουμε ότι εξουσιάζουμε τη φύση, χτίζοντας τέρατα που γκρεμίζονται σαν πύργος από τραπουλόχαρτα, όταν ένας σεισμός ξεφεύγει από τα νούμερα που είχαμε προβλέψει ότι μπορούμε να αντεπεξέλθουμε και ισοπεδώνει τους πυρηνικούς πύργους της Βαβέλ που είχαμε υψώσει με τόση οίηση και αυθάδεια. Η φύση δεν είναι τιμωρός ή θεότητα που πρέπει να λατρεύουμε όπως οι πρωτόγονοι, η φύση απλώς είναι και εμείς εθελοτυφλούμε κάνοντας πως δεν αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της και το γεγονός ότι και εμείς αποτελούμε στο πέρας της ύπαρξης μας, ελάχιστη σκόνη της.

Η ταινία ένα σεμνό αριστούργημα σου υποβάλει διαρκώς ανάλογες σκέψεις, ενώ έχεις χαθεί στον υπαινικτικό ρυθμό της. Τα τελευταία χρόνια, όταν βλέπω ταινίες μακριά από την κινηματογραφική αίθουσα κάνω συχνά διαλλείματα. Αλλά αυτή η κινηματογραφική περιπλάνηση με κράτησε καθηλωμένο, με το μυαλό μου σε μια επιταχυνόμενη εγρήγορση, διαρκώς.

http://closeupbarry.livejournal.com/tag/masterpiece#closeupbarry6702

http://www.sub-titles.net/en/ppodnapisi/podnapis/i/727498/walkabout-1971-subtitles

Μεμονωμένες περιπτώσεις- παράπλευρες απώλειες

Θυμάμαι ακόμα το σοκ της περιγραφής του φίλου μου, που μου εξιστορούσε, πως ένας μετανάστης απ΄ αυτούς που καθαρίζουν τα παρμπρίζ των αυτοκινήτων, διαμελίστηκε από διερχόμενο αυτοκίνητο επί της Μαραθώνος, στο ύψος της Αττικής οδού κοντά στο Πικέρμι, και ο ζωόμορφος οδηγός που τον διαμέλισε – προσβάλω τα ζώα στο όνομα της αφήγησης- δε θεώρησε στοιχειώδη υποχρέωση του να σταματήσει μετά το χτύπημα. Μεμονωμένη περίπτωση. Αμφιβάλω αν καταγράφτηκε το συμβάν ως είδηση έστω και σε κάποια τοπική εφημερίδα.

Θυμάμαι με λιγότερη ενάργεια περιστατικά θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων με θύματα αλλοδαπούς εργαζόμενους και θύτη την ασίγαστη ανάγκη του έθνους να διοργανώσει επάξια την Ολυμπιάδα της καταστροφής του. Μεμονωμένες περιπτώσεις, παράπλευρες απώλειες στην εξυπηρέτηση του Ολυμπιακού κλέους.

Θυμάμαι με κενά, αλλά μάλλον δεν κάνω λάθος στο μέτρημα, τουλάχιστον τέσσερις περιπτώσεις τεμαχισμένων πτωμάτων αλλοδαπών που βρέθηκαν στα σκουπίδια. Τεμαχισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις.

Στο όνομα διαδοχικών μεμονωμένων περιπτώσεων και παράπλευρων απωλειών απ’ αυτές που με διαλείψεις θυμόμαστε, 300 μετανάστες αποφάσισαν να υπερασπιστούν εμπράκτως το δικαίωμα στην αξιοπρεπή ζωή, εξωθώντας τους εαυτούς τους, μετά την πολλοστή μέρα απεργίας πείνας, πλησίον του θανάτου. Με ενδιαφέρει δευτερευόντως αν κάποιοι τους χρησιμοποίησαν, αν κάποιοι διοχέτευσαν αποτελεσματική προπαγάνδα ότι κάποιοι τους χρησιμοποίησαν ή αν θα αποτελούσαν στον αρχικό χρόνο στέγασης τους στη Νομική σχολή τη θρυαλλίδα για το ξέσπασμα μιας χαοτικής εξίσωσης με λάθους συσχετισμούς αριστερών δυνάμεων. Το κρίσιμο σημείο έγκειται στο ότι, οι όποιες κατακτήσεις της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας που εξέπνευσε τον Απρίλιο του 2010, θα είναι κενές περιεχομένου, αν δεν μπορέσει να βρεθεί τρόπος να μην πεθάνει κανένας μετανάστης-απεργός πείνας. Το οποιοδήποτε νομικό οπλοστάσιο που δεν μπορεί να διασταλθεί και να συσταλθεί ώστε να υπερασπίσει το θεμελιώδες δικαίωμα της ζωής καταντά αναλυτικός οδηγός χρήσης άχρηστου πολυεργαλείου.

Τον θάνατο ενός εκ των 300 μεταναστών- απεργών πείνας δεν μπορούμε και πάλι να τον προσπεράσουμε ως μεμονωμένη περίπτωση ή ως παράπλευρη απώλεια, μακριά από το καθημερινό οπτικό πεδίο μας. Αν ως κοινωνία οδηγηθούμε με τον αυτόματο πιλότο μας ως εκεί, θα έρθει και θα μας πλακώσει. Με την ευθύνη των θανάτων αυτών των ανθρώπων πάνω μας, πως θα σηκωθούμε λίγο ψηλότερα;

http://kainotopio.blogspot.com/2010/01/blog-post_31.html