KAINOTOPIO

KAINOTOPIO

Τετάρτη, 29 Ιουνίου 2016

Colonia: Μια ταινία για την διαβόητη αποικία βασανιστηρίων (Colonia Dignidad) στη Χιλή του Πινοσέτ


Η ταινία «Colonia», (Η αποικία) του σκηνοθέτη Φλόριαν Γκαλενμπέργκερ προβλήθηκε στις αθηναϊκές αίθουσες από τις 2 Ιουνίου σε διανομή Weirdwave και  αναφέρεται  στο Σαντιάγκο του 1973 όπου ο  Γερμανός φοιτητής Ντάνιελ έχει στρατευτεί ανοιχτά υπέρ του σοσιαλιστή προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε. Τις μέρες που δέχεται την επίσκεψη της ερωμένης του Λίνα, μιας αεροσυνοδού της Lufthansa, ξεσπά το πραξικόπημα του στρατηγού Πινοσέτ και εκείνος συλλαμβάνεται αμέσως. 
Αναζητώντας τα ίχνη του, η Λίνα μαθαίνει πως ο αγαπημένος της έχει μεταφερθεί και ανακρίνεται σε μια μυστική στρατιωτική βάση κρυμμένη στα νότια της χώρας που έχει ως βιτρίνα τη θρησκευτική φιλανθρωπική οργάνωση-σέκτα Colonia Dignidad (Αποικία Αξιοπρέπεια) την οποία διοικεί ο ιεροκήρυκας Πολ Σέιφερ. Δίχως να το σκεφτεί λεπτό, εκείνη αποφασίζει να εισέλθει στην Αποικία ως πιστή χριστιανή που θέλει να γίνει μέλος της παράξενης αυτής αίρεσης και μια περιπέτεια διαρκών ζοφερών αποκαλύψεων ξεκινά…
Η ταινία δεν είναι κανένα αριστούργημα αλλά έχει υποτιμηθεί από τους κριτικούς, ιδιαίτερα του «Αθηνοράματος», καθώς βασίζεται σε μια πολύ ενδιαφέρουσα πραγματική ιστορία και κρατά αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του θεατή μέχρι το τέλος της.  


Μία μυστική γερμανική κοινότητα στην Χιλή του Πινοτσέτ, ένας τόπος κακοποίησης παιδιών και βασανιστηρίων πολιτικών κρατουμένων, ένας επικεφαλής που λατρευόταν σαν θεός: η ιστορία της λεγόμενης Colonia Dignidad («Αποικίας της Αξιοπρέπειας») απετέλεσε έμπνευση για μια ταινία, αλλά τα όσα συνέβαιναν εκεί ήταν πιο δραματικά από το πιο σκοτεινό σενάριο.

Ο Πάουλ Σέφερ, δεκανέας στον στρατό του Χίτλερ στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου αποφασίζει μετά τον πόλεμο να ιδρύσει μία ευαγγελική εκκλησία και ένα σπίτι για παιδιά, ισχυριζόμενος ότι θέλει να φροντίσει τα ορφανά του πολέμου.

Τη δεκαετία του 1950 αντιμετωπίζει κατηγορίες στη Γερμανία για σεξουαλική κακοποίηση δύο αγοριών και διαφεύγει στη Χιλή, ακολουθούμενος από κάποιους από τους «πιστούς» του -περίπου 70 εκτιμά σε παλαιότερο άρθρο του το
BBC. 

Το 1961, σε μία κοιλάδα στις παρυφές των Άνδεων, ο Σέφερ ιδρύει την
Colonia Dignidad, την αποικία του, η οποία απετέλεσε κέντρο βασανιστηρίων στη διάρκεια της δικτατορίας στη Χιλή (1973 - 1990).

Η κοινότητα βρισκόταν κοντά στην πόλη Παράλ, περίπου 350 χιλιόμετρα νότια του Σαντιάγο και έφτασε να περιλαμβάνει γύρω στα 300 μέλη -οι περισσότεροι γερμανοί πολίτες, αλλά και κάποιοι Χιλιανοί.
Σε μία έκταση 137 τετραγωνικών χιλιομέτρων υπήρχε σχολείο, νοσοκομείο, δύο αεροδιάδρομοι, εστιατόριο και σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η κοινότητα έβγαζε εκατομμύρια δολάρια μέσα από διάφορες δραστηριότητες, όπως η καλλιέργεια της γης, η εργασία στα ορυχεία και οι αγοραπωλησίες ακινήτων, αναφέρει το BBC. Στην πραγματικότητα, οι κάτοικοι έπρεπε να δουλεύουν σαν σκλάβοι, χωρίς να πληρώνονται. 

Μπορεί ο ίδιος ο Σέφερ να παρουσίαζε την
Colonia Dignidad ως έναν βουκολικό παράδεισο (με τα μέλη της κοινότητας να φορούν παραδοσιακές βαυαρικές στολές και να ακολουθούν τις γερμανικές παραδόσεις), ωστόσο η αλήθεια υπήρξε πολύ πιο σκοτεινή.

Ο Σέφερ (γνωστός στην αποικία ως «θείος Πάουλ») διοικούσε με σιδηρά πυγμή την απομονωμένη κοινότητα επί 40 χρόνια, ενώ οι κάτοικοι ήταν στην πραγματικότητα αιχμάλωτοι: γύρω από την αποικία υπήρχε φράχτης και ηλεκτροφόρα σύρματα, καθώς και ένα φυλάκιο.
 
Όσο για τους ντόπιους, η κοινότητα φαίνεται πως είχε καταφέρει να εξαγοράσει τη σιωπή τους, καθώς προσέφερε θέσεις εργασίας, δωρεάν εκπαίδευση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Στη διάρκεια αυτών των τεσσέρων δεκαετιών μόλις πέντε άνθρωποι κατάφεραν να αποδράσουν. Οι υπόλοιποι συλλαμβάνονταν και αναγκάζονταν να επιστρέψουν στην κοινότητα.

Οι μαρτυρίες από τους ανθρώπους που έζησαν εκεί συνθέτουν μια εικόνα φρίκης: οι κάτοικοι δεν επιτρεπόταν να φύγουν από τα όρια της αποικίας, ήταν χωρισμένοι ανάλογα με το φύλο τους, ενώ οι σεξουαλικές επιθυμίες καταπιέζονταν. Μάλιστα, τα νεαρά αγόρια υποβάλονταν σε ηλεκτρικά σοκ στα γεννητικά τους όργανα.
 

Ο ίδιος ο Σέφερ κακοποιούσε σεξουαλικά νεαρά αγόρια σχεδόν σε καθημερινή βάση. Όπως αναφέρει η
Deutsche Welle, επικαλούμενη μαρτυρίες θυμάτων, στη διάρκεια 30 ετών περισσότερα από 30.000 αγόρια έπεσαν θύματα βιασμού στην Colonia Dignidad.

Μάλιστα, έχουν κυκλοφορήσει ιστορίες για αγόρια φτωχών οικογενειών που ζούσαν στην περιοχή, τα οποία «εξαφανίστηκαν» κοντά στην κοινότητα.
 

Ο Σέφερ λατρευόταν σαν θεός από τα μέλη της κοινότητάς του, τα οποία εκτός από τα σωματικά βασανιστήρια, υπέβαλε και σε ψυχολογικά βασανιστήρια: τους έβαζε να τηρούν όρκο σιωπής, ενώ καθημερινή ήταν η πλύση εγκεφάλου.
Η συνεργασία με τη δικτακτορία του Πινοτσέτ

Η κατάσταση έγινε χειρότερη με το πραξικόπημα του 1973.

Ο Σέφερ φαίνεται πως είχε στενούς δεσμούς με τη μυστική υπηρεσία της Χιλής,
DINA. Ο γιος του Μανουέλ Κοντρέρας, επικεφαλής της DINA δήλωσε ότι ο πατέρας του είχε επισκεφθεί το 1974 την Colonia Dignidad, μαζί με τον στρατηγό Πινοτσέτ. 

Πολιτικοί κρατούμενοι μεταφέρονταν στα υπόγεια της αποικίας (ένα δίκτυο από στοές βρισκόταν κάτω από την
Colonia Dignidad), όπου βασανίζονταν υπό τους ήχους του Βάγκνερ και του Μότσαρντ. Οι κρατούμενοι υποβάλλονταν σε ηλεκτρικά σοκ και ξυλοκοπούνταν, ενώ πολλοί από αυτούς «εξαφανίζονταν».


Το δικτατορικό καθεστώς έκρυβε στην
Colonia Dignidad όπλα και δηλητηριώδες αέριο, ενώ εξαιτίας της στενής του σχέσης με τον Σέφερ, ο Γερμανός μπορούσε να απολαμβάνει ένα καθεστώς ατιμωρισίας, δημιουργώντας ένα κράτος εν κράτει.

Η σχέση με τους γερμανούς πολιτικούς

Αν και η σχέση της
Colonia Dignidad με τη γερμανική πρεσβεία στη Χιλή και τη γερμανική κυβέρνηση δεν έχει αποδειχθεί, φαίνεται ότι οι δεσμοί του Σέφερ με το επίσημο γερμανικό κράτος δεν ήταν ανύπαρκτοι.

Η
Deutsche Welle σημειώνει ότι το CSU φαινόταν ιδιαίτερα εντυπωσιασμένο από τον τρόπο που η αποικία είχε μεταφέρει τις βαυαρικές παραδόσεις στις Άνδεις, ενώ γερμανός αξιωματούχος στη Χιλή είχε βρεθεί στην κοινότητα ανάμεσα στα έτη 1978 και 1982. Ιδιωτική επίσκεψη στην αποικία είχε πραγματοποιήσει ο πρώην πρωθυπουργός της Βαυαρίας Φραντς-Γιόζεφ Στράους.

Πρόσφατα, και με αφορμή την έξοδο της ταινίας «
Colonia» στους κινηματογράφους, ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βέλτερ Σταϊνμάγερ ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει τα αρχεία για τη διαβόητη κοινότητα, νωρίτερα από το αναμενόμενο. 


Τα έγγραφα που θα αποχαρακτηριστούν αναμένεται να ρίξουν φως στο εάν γερμανοί διπλωμάτες γνώριζαν τι ακριβώς συνέβαινε πίσω από τους φράχτες της
Colonia Dignidad.

Ο ίδιος ο Σταϊνμάγερ παραδέχθηκε, πάντως, ότι για χρόνια οι γερμανοί διπλωμάτες «έκαναν τα στραβά μάτια» για ό,τι συνέβαινε στην κοινότητα, κάνοντας ελάχιστα για να προστατεύσουν τους ανθρώπους που βρίσκονταν εκεί.
Το τέλος του Σέφερ
Μετά το τέλος της δικτατορίας στη Χιλή, ο Σέφερ κατάλαβε ότι η θέση του θα ήταν δύσκολη. Το 1997 εγκαταλείπει την Χιλή.

Οι Αρχές τον συλλαμβάνουν στο Μπουένος Άιρες στην Αργεντινή το 2005. Ο Σέφερ εκδόθηκε στη Χιλή και καταδικάστηκε για 25 υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης σε 33 χρόνια φυλάκισης.
 

Πέθανε στις 24 Απριλίου 2010 σε φυλακή στο Σαντιάγο της Χιλής από καρδιακή προσβολή.
Villa Baviera

Παρά την φυγή του Σέφερ, η κοινότητα δεν διαλύθηκε. Μετονομάστηκε σε Villa Baviera και αρκετά από τα πρώην μέλη της Colonia Dignidad εξακολουθούν να ζουν εκεί.

Οι περίπου 130 κάτοικοι προσπαθούν να προσελκύσουν τουρίστες με μουσική και γιορτές μπίρας.

Οι περισσότεροι έμειναν εκεί γιατί κανείς δεν είχε χαρτιά ή χρήματα, δηλώνει η Άνα Σέλενκαμπ που ζει μέχρι σήμερα στην περιοχή. Επίσης, δύο στους τρεις κατοίκους της κοινότητας είναι άνω των 65 ετών.

Πρώην κάτοικος της κοινότητας δηλώνει στη
Deutsche Welle ότι πολλά από τα θύματα του Σέφερ αισθάνονται «συναισθηματικώς ακρωτηριασμένα» και ελπίζουν να τους λάβουν από τη γερμανική κυβέρνηση χρηματική ή ηθική αποζημίωση.

Ο σκηνοθέτης της ταινίας «Colonia» Φλόριαν Γκαλενμπέργκερ, ο οποίος επισκέφθηκε τη Villa Baviera αρκετές φορές, ζητά να μετατραπεί η περιοχή σε μνημείο. 

«Το χωριό παραμένει μία όαση γερμανικής τάξης, με ανθισμένους κήπους και φροντισμένες συστάδες με ιτιές και πεύκα» έγραφε το 2008 ο δημοσιογράφος Μπρους Φαλκόνερ, ο οποίος επισκέφθηκε την περιοχή. «Καθώς βάδιζα ανάμεσά τους, ελάχιστοι ήταν οι άνθρωποι στους δρόμους. Όσους συνάντησα μού χαμογέλασαν ευγενικά και μπήκαν γρήγορα σπίτια τους. Δεν φάνηκαν να επιθυμούν συζήτηση» τονίζει.

Αγγελική Στελλάκη
Newsroom ΔΟΛ

Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2016

Truman


Η ισπανική ταινία «Truman» του  Σεσκ Γκάι («Ζευγάρια στην Πόλη», «Ένα Πιστόλι σε Κάθε Χέρι») μπορεί να έχει πολύ βαρύ θέμα-έναν ετοιμοθάνατο από καρκίνο- αλλά διαπραγματεύεται το ζήτημα χωρίς μελοδραματισμούς και με πραγματική κομψότητα.  Στην έβδομη και καλύτερη ταινία του, ο 49χρονος Καταλανός εστιάζει την προσοχή του κυρίως  σε δύο μονάχα πρόσωπα, που υποδύονται υποδειγματικά ο Χαβιέ Καμάρα και Ρικάρντο Νταρίν, και ένα σκύλο. Ο Τoμάς αποφασίζει να ταξιδεύσει  από τον Καναδά στη Μαδρίτη για να συναντήσει τον παιδικό του φίλο Χούλιαν, ο οποίος έχει διαγνωστεί με καρκίνο σε τελικό στάδιο. Θα περάσει μαζί του και με τον αγαπημένο του σκύλο Τρούμαν τέσσερις μέρες στις οποίες ο φίλος του θα προσπαθήσει να ρυθμίσει τις εκκρεμότητες του και να πάρει αποφάσεις σχετικά με το πώς θα διαχειριστεί το λίγο χρόνο που του απομένει. Με γλυκόπικρες σκηνές και υποδειγματικό χιούμορ ο σκηνοθέτης αποφεύγει με μεγάλη μαεστρία τις παγίδες του μελοδράματος και στήνει μια ταινία την οποία όποιος δει σίγουρα θα του αφήσει ανεξίτηλο συναισθηματικό αποτύπωμα. Εξαιρετικής συναισθηματικής εντάσεως και υποδειγματικά στημένη είναι η σκηνή που ο Χούλιαν συναντά μάλλον για τελευταία φορά  το γιο του. Η ταινία απέσπασε Βραβεία Γκόγια καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου και αντρικών ρόλων και διανύει την πρώτη κινηματογραφική της εβδομάδα στια αθηναϊκές αίθουσες.


Βλέποντας την ταινία, μου ερχόταν κάποιες στιγμές στο μυαλό, ο απροσδόκητος θάνατος του Νίκου Τριανταφυλλίδη, από καρκίνο και αυτός, την προηγούμενη εβδομάδα. Θυμάμαι πέρα από τις ταινίες του- η τελευταία «Οι αισθηματίες» πιθανόν ήταν η καλύτερη του-  τα μουσικά γραπτά του στο περιοδικό «Ήχος» τη δεκαετία του ’80, κάποιες σκόρπιες μεταμεσονύχτιες  κουβέντες μαζί του στο Μπαρ «Decadence», το Gagarin και την πρώτη συναυλία με την οποία άνοιξε ο χώρος, του Barry Adamson…     

Πέμπτη, 19 Μαΐου 2016

Ένα Άγνωστο Ολοκαύτωμα


http://cosmoidioglossia.blogspot.gr/2016/05/blog-post_19.html

Νομίζω ότι το συγκεκριμένο κομμάτι της εξαιρετικής  Δ`~. Κοσμοϊδιογλωσσίας αναδεικνύει με σαφήνεια και ενάργεια  μια μεγάλη εικόνα που αποσιωπάται  ή συσκοτίζεται από την ενασχόληση με τα επιμέρους θέματα. Μια μεγάλη εικόνα που  δημιουργείται κατά τη διάρκεια της σταδιακής αποσύνθεσης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και μετά τη δημιουργία της κεμαλικής Τουρκίας και δεν της έχει δοθεί η πρέπουσα έμφαση. Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου. 

Την σταδιακή αποσύνθεση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και την δημιουργία της κεμαλικής Τουρκίας συνοδεύει ένα διαρκές ολοκαύτωμα των Milliyet (Μιλιέτ: θρησκευτικό έθνος) της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Τα έθνη των Ρουμ (Rūm millet, millet-i Rûm "Roman nation") Ορθόδοξων, των Αρμενίων και των Εβραίων, όλα κατασφάχτηκαν (τέσσερα ήταν τα βασικά Milliyet της αυτοκρατορίας. Τα προηγούμενα συν το Μουσουλμανικό. Υπήρχαν και μικρότερα που δεν είχαν αυτονομία εξ αρχής, όπως των Σύριων Ορθοδόξων - επίσης κατασφάχτηκαν και συνεχίζουν να σφάζονται ακόμη και σήμερα στη Συρία, στον Λεβάντε).

Αυτό είναι το μεγάλο και διαρκές ολοκαύτωμα του τελευταίου ενάμιση αιώνα για το οποίο κανείς δεν μιλά και στο οποίο κανείς δεν αναφέρεται.

Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις (του Ρήνου όπως λέμε σήμερα) επέλεξαν ως κύριο αγκωνάρι, τοποτηρητή και σύμμαχο τους στην Ανατολή, τους Μουσουλμάνους Τούρκους (με διάφορα συμπληρώματα) και ως εχθρούς τους όλους τους μη Δυτικούς Χριστιανούς της Ανατολής - όποια αποκατάσταση ή προάσπιση υπήρξε προς αυτά τα πληθυσμιακά σύνολα υπήρξε κυρίως, ή τις περισσότερες φορές, από τους Αγγλοσάξονες και τους Ρώσους, π.χ. Εβραίοι, Αρμένιοι (το ίδιο πιθανότατα θα συμβεί σταδιακά και με τους Κούρδους - μουσουλμάνους και μη - οι οποίοι αποτελούν αυτόχθων φύλο).

Αυτά που έγιναν παλαιότερα στην Σερβία και στον Λίβανο και γίνονται στις μέρες μας στην Συρία έχουν κοινό ιστορικό πλαίσιο αναφοράς. Ποιοι σφάζονται στη Συρία; Αυτόχθονες πληθυσμοί που αραβοποίηθηκαν, τουρκοποίηθηκαν και ισλαμοποίηθηκαν (ουσιαστικά σουνιτοποίηθηκαν) και αραβόφωνοι αυτόχθονες Ρουμ. Η μεγάλη σφαγή συνεχίζεται. Ορθόδοξοι Ρωμαίοι της Ανατολής και των Βαλκανίων, Εβραίοι, Ελληνορθόδοξοι Αραβόφωνοι, Αρμένιοι, Ασσυρίοι. Στα πλαίσια αυτά σφάχτηκαν και οι Έλληνες της Μικράς Ασίας και οι Πόντιοι.

Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα: Το διαρκές Ολοκαύτωμα των Milliyet της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Πέμπτη, 12 Μαΐου 2016

Η επέλαση των Εταιρειών


Η Γουέντι Μπράουν, καθηγήτρια Πολιτικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ, θα βρεθεί σήμερα στην Αθήνα και θα μιλήσει στις 18.30,  σε εργαστήριο που διοργανώνει το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, με θέμα «Για το Δημοκρατικό Πανεπιστήμιο του 21ου αιώνα» στο Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών (Ακαδημίας 18, Αθήνα). Η συνέντευξη της στην Εφημερίδα των Συντακτών δεν είναι όλη υψηλού ενδιαφέροντος, αναπαράγοντας τις αυταπάτες μια μερίδας της αμερικάνικης αριστεράς για την Αραβική Άνοιξη και τον Σύριζα, αλλά το συγκεκριμένο απόσπασμα που παραθέτω υπενθυμίζει με εμφατικό τρόπο μερικά αυτονόητα για τις εταιρείες:    

• Με συμφωνίες όπως η ΤΤΙP, οι πολίτες πλέον δεν θα ζητούν τον λόγο από τις κυβερνήσεις τους, αλλά από εταιρείες, που μάλιστα θα αντιμετωπίζονται νομικά ως «φυσικά πρόσωπα», με δικαιώματα, ακόμα και θρησκεία.
Εμείς οι της Αριστεράς στην Αμερική έχουμε ένα αστείο μεταξύ μας: ότι τη μέρα που οι εταιρείες θα μπορούν ως «φυσικά πρόσωπα» να καταδικαστούν σε θανατική ποινή, τότε ναι, θα πιστέψουμε πράγματι πως είναι «φυσικές οντότητες».
Πράγματι, το ανώτατο δικαστήριο στις ΗΠΑ τούς έχει επιτρέψει να έχουν δικαιώματα ανθρώπινα, όπως ελευθερία λόγου (για να αποφεύγουν τους ελέγχους χρηματοδότησης της όποιας καμπάνιας), ελευθερία συνείδησης και δικαίωμα στην ανεξιθρησκία (για να μπορούν να μη λαμβάνουν υπόψη τους τα ίσα δικαιώματα των σεξουαλικών μειονοτήτων, στις οποίες μπορεί ν’ ανήκουν εργαζόμενοί τους, και για να μην παρέχουν ασφαλιστική μέριμνα για αντισύλληψη και έκτρωση), καθώς και την ελευθερία των συναθροίσεων (για να μπορούν να αποφύγουν την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία).
Από την άλλη, όλοι αυτοί οι «ανθρωπόμορφοι» πλέον κολοσσοί δεν μπορούν να σταλούν στην αγχόνη για δολοφονία - αυτό στην Αμερική το φυλάμε ως «δικαίωμα» μόνο για τον πραγματικό «homo sapiens»... Ε, όλα αυτά τα ωραία θέλουν τώρα να ισχύουν και στην Ευρώπη, μέσω της ΤΤΙP.

Σάββατο, 7 Μαΐου 2016

Παύλος Μάτεσις- Το χωματένιο πάτωμα και η πουλακίδα



Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Διάβασα την «Μητέρα του Σκύλου» του Παύλου Μάτεσι αυτό το Πάσχα. Είκοσι έξι χρόνια μετά την πρώτη κυκλοφορία του βιβλίου, εντυπωσιάστηκα από τη σκιαγράφηση του βασικού γυναίκειου χαρακτήρα, της πραγματικά σπουδαία πλασμένης Ραραού. Η Ραραού, μια συνταξιούχος πλέον θεατρίνα- κομπάρσα  αφηγείται τη ζωή της στην Κατοχή και στα κατοπινά χρόνια. Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη, από την Ραραού, κατά κόσμον Ρουμπίνη Μέσκαρη, εκτός από δύο παρεμβάσεις ενός εξωτερικού αφηγητή, οι οποίες αποκαθιστούν την αλήθεια, καθώς ο λόγος της Ραραού συμπεριλαμβάνει, μέσα στα άλλα, ψέματα και φαντασιοπληξίες. Στο οπισθόφυλλο της τεσσαρακοστής έκτης έκδοσης του 2001 από την οποία διάβασα το μυθιστόρημα συμπεριλαμβάνεται ένα απόσπασμα κριτικής από την Corriere Della Sera στο οποίο ο Cesare Segre αναφέρει: « Η Μητέρα του Σκύλου… η ζωή εκρήγνυται σαν βόμβα.. άπειρες είναι οι σκηνές που θα θυμόμαστε…». Για το βιβλίο έχουν γραφτεί τόσα πολλά όλα αυτά τα χρόνια, μάλιστα πρόσφατα ανέβηκε θεατρική παράσταση από το Σύγχρονο Θεάτρο με την Δήμητρα Χατούπη στο ρόλο της Ραραούς, ενώ το 2011 στην παράσταση του Εθνικού Θεάτρου τον ίδιο ρόλο είχε ερμηνεύσει η Θέμις Μπαζάκα, έτσι δεν προσθέτω κάτι παραπάνω, παρά διαλέγω να παραθέσω από αυτό δύο αλληλένδετες ιστορίες, που, μέρες μετά, καρφώθηκαν στο μυαλό μου: 


  …Αυτό το χωματένιο πάτωμα όλο σε μπελάδες μας έβανε. Η μητέρα μου ήταν πολύ νοικοκυρά, από κείνη το ’χω τάλε κουάλε. Έπρεπε να το καταβρέχουμε. Όχι με νερό πεταχτό, για να μη λασπώνει. Γεμίζαμε το στόμα νερό, μπουχίζαμε το πάτωμα, για να κατακάθεται ο μπουχός και να τσιμεντώνει. Και τον χειμώνα το κάναμε αυτό, όλοι μαζί. Και μετά το πατικώναμε όλοι μαζί, βάναμε μια σανίδα, πατάγαμε, τη  μετατοπίζαμε, και δόστου όλοι μας πάνω στη σανίδα. Δίοτι αν το αφήναμε έτσι, το πάτωμα ξαναγινόταν χώμα, και ξεφύτρωναν χόρτα, μολόχα κυρίως μια αφορά έσκασε και μια παπαρούνα δίπλα στο νεροχύτη.
Εμένα, να πω την αμαρτία μου, μου άρεσε που είχαμε πάτωμα χωματένιο. Διότι πάντα μου είχα μια προσήλωση στο χώμα, από παιδί, τρέχα γύρευε γιατί. Πάντα μου ονειρευόμουνα  πως δήθεν κατέχω ένα κομμάτι γη ολοδικό μου. Και στη σχολική μου τσάντα είχα πάντα μια χεριά χώμα. Στην πίσω αυλίτσα μας είχα χωρίσει μια γωνιά και την έλεγα «το χτήμα μου ». Την είχα φράξει με βεργίτσες και φύτευα φασολιές, αλλά δε φτούραγαν, τις φύτευα λάθος εποχή. Μετά πήρα κι έφτιαξα ένα περιβολάκι κάτω απ’ το κρεβάτι μου.
Τον χειμώνα στρώναμε κουρελούδες και μικρά τσόλια, πλην τίποτα, όλο χόρτα ξεμύτιζαν. Μια φορά, ξημερώματα, έτυχε να δω την κουρελού να κουνιέται και να υψώνεται, λέω βγαίνει φίδι. Σηκώνω την κουρελού, βλέπω ήταν ένα μανιταράκι που έσκαγε. Σαν ανατολή ηλίου από το πάτωμα.

… Και την εικοστή έβδομη μέρα δίχως ψωμί, μας είχε τελειώσει και ο καφές, η μητέρα μου είχε βγει από το πρωί. Εμείς τα παιδιά καθόμαστε και τα τρία στο κρεβάτι να ζεσταινόμαστε, έλεγα μακάρι να ’χαμε τώρα την πουλακίδα στα πόδια μας να μας ζεσταίνει. Τα πουλερικά έχουν θερμοκρασία ανώτερη απ’ του ανθρώπου.
Αυτή την πουλακίδα μας την είχε χαρίσει η δεσποινίς Σαλώμη, καλή της ώρα εκεί που ζει τώρα, αν και όχι στας Αθήνας. Αυτή κάπου είχε ρημάξει ένα κοτέτσι. Την έδωσε της μητέρας μου, να τη βράσεις να πιούνε τα παιδιά το ζουμί της λέει, γιατί τα βλέπω αδενοπαθή σε λίγο.
Η πουλακίδα είχε ωραία χρώματα, ψηλό λαιμό, και ζωηρή, ούτε ήξερε αυτή ότι έχουμε Κατοχή. Λέμε εμείς, μαμά μη τη σφάξουμε. Καλά, λέει, ασ’ τη να μεγαλώσει λιγουλάκι, να μας βγει και μια μερίδα περσότερο, μπορεί να γεννήσει και κάνα αυγό. Αυγό όμως φάγαμε μόλις μπήκαν οι Εγγλέζοι ως ελευθερωτές. Κι έτσι την κρατήσαμε κάπου έξι μήνες, την ψευτοταίζαμε, της έβρισκα και κανένα σκουλήκι εγώ. Τη βγάζαμε για βοσκή, να τσιμπήσει χορταράκι και κανένα ζουζούνι, σε μια παραπλεύρως αλάνα. Την πηγαίναμε και τα τρία αδέρφια μαζί, μη μας ριχτούν και μας την κλέψουν, κουκουλωμένη μάλιστα κάτω από το πανωφόρι του Σωτήρη. Την κουβαλούσαμε στα χέρια σηκωτή, διότι είχε εξαντληθεί και περπατούσε πολύ σπάνια.
Μόλις φτάσαμε εκείνη την ημέρα στην αλάνα, την απιθώνω κάτω για να σκαλίσει να βρει σκουλήκι, αυτή έγειρε πλευρό και με κοίταζε. Δεν είχε δυνάμεις να σκαλίσει. Της δίνω νερό, το ήπιε με το ζόρι. Λέω παιδιά, το ζωντανό δεν είναι καλά, πάμε σπίτι να προλάβουμε να το σφάξουμε προτού ψοφήσει. Όχι, μας είπε η μάνα μου, δε τη σφάζω. Κι έτσι, τ’ απογευματάκι πια, η κότα με ξανακοίταξε και πέθανε. Από την πείνα. Τη σηκώνω, πεθαμένη ήταν βαρύτερη. Μουρλάθηκες που θα τη θάψεις, πότε μου γίνατε πλούσιοι, μου βάζει τη φωνή η δεσποινίς Σαλώμη απ’ το μπαλκόνι τους μόλις με είδε στην αυλή να σκάβω. Ζεστή είναι ακόμη, άντε μάδα την να τη βράσετε! Εγώ φταίω που σας την έδωσα και πήγε χαράμι.
Ξαναμπαίνω σπίτι, μαμά λέω, που ’ναι το σκαλιστήρι, φερ’ το. Τα αδέρφια μου τράβηξαν το κρεβάτι, έσκαψα στη γωνιά που είχα ορίσει να ’ναι το περιβολάκι μου, και την έθαψα μια χαρά, ξαναβάλαμε το κρεβάτι στη θέση του όμορφα. Κάθε πρωί τραβούσα το κρεβάτι, έτσι να βλέπω. Κι ένα πρωί ήταν ένα σαλιγκάρι δίπλα στον τάφο της πουλακίδας μου, τώρα βρήκες να ’ρθεις τρομάρα σου, του λέει η μάνα μου, δεν ερχόσουνα νωρίτερα να σε φάει η κοτούλα να ζήσει. Και το πήρε στην παλάμη της και το έβγαλε έξω στα χόρτα της αυλής. Και συχνά μνημόνευε την κότα, της είχαμε και όνομα, ούτε που θυμάμαι τώρα, τόσες δεκαετίες πια, πως την είχαμε βγάλει.

Παύλος Ματέσις – Η μητέρα του Σκύλου, Εκδόσεις Καστανιώτη, σελ 20,21,22,23,24                            

Παρασκευή, 6 Μαΐου 2016

Έρωτας χωρίς αύριο- Itsi Bitsi


Η τελευταία ταινία του Δανού Ole Christian Madsen βασίζεται  σε πραγματικά γεγονότα της ζωής του Eik Skaløe, τραγουδιστή της δανέζικης ροκ μπάντας Steppeulvene που έβγαλε μόνο ένα δίσκο με τον τίτλο “Hip” το μακρινό 1967 και που αποτέλεσε ορόσημο  για τη δανέζικη ροκ κουλτούρα. Στην ουσία όμως είναι μια ταινία  που ξεχειλίζει από τον έρωτα του Eik προς την Iben  στην ταραγμένη δεκαετία του 1960. Σαν ταινία βλέπεται ευχάριστα σαν μια δανέζικη εκδοχή του γνωστού sex & drugs & rock and roll. Το υπερβολικό voice over που χρησιμοποιεί ο Madsen κατά διαστήματα κουράζει άλλα υπερφαλαγγίζεται από την νευρώδη σκηνοθεσία. Βέβαια τη συγκεκριμένη υπόθεση της ταινίας μέσες -άκρες την έχουμε ξαναδεί ουκ ολίγες φορές: Προσωπικά μου θύμισε το αγαπημένο μου Turkish Delight (1973) του Πολ Βερχόφεν.  Η ταινία έκανε πρεμιέρα στην Ελλάδα στις 21 Απριλίου 2016 και μάλλον διανύει την τελευταία εβδομάδα προβολής της, αποκλειστικά  στο Πτι Παλαί, στο Παγκράτι.


Δύο όμορφα τραγούδια από τους Steppeulvene και το άλμπουμ τους “Hip” του 1967:




Ένα ντοκιμαντέρ του 1988 για τους Steppeulvene που σκηνοθέτησε ο ίδιος ο Ole Christian Madsen δυστυχώς χωρίς αγγλικούς υπότιτλους.

 

Πέμπτη, 5 Μαΐου 2016

Γιόζεφ Μπρόντσκι – Το τραγούδι του εκκρεμούς (αποσπάσματα)


Το τραγούδι του εκκρεμούς  είναι το μοναδικό βιβλίο που έχω διαβάσει από τον συγγραφέα και παρά τις αρετές του λόγου του και την ενάργεια των αναλύσεων του, δεν μου είναι αρκετό για να καταλήξω σε συμπέρασμα για τη σπουδαιότητα του, δεδομένου ότι τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ το 1987. Άλλωστε πάντα λαμβάνω υπόψη μου πώς ακόμα και στο Νόμπελ λογοτεχνίας παρεισφρέουν πολικές σκοπιμότητες. Στην συγκριμένη περίπτωση ο Γιόζεφ Μπρόντσκι ήταν ρώσος αντιφρονών στα τελευταία χρόνια του ψυχρού πολέμου. Το βιβλίο αποτελείται από πέντε δοκίμια. Το ομώνυμο του τίτλου εστιάζει στην ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη. Το τραγούδι του εκκρεμούς είναι η αιώρηση του ποιητή μεταξύ χριστιανισμού και παγανισμού που θεωρεί ο συγγραφέας ότι δίνει μια νέα διάσταση στην ποίηση του.

Στο πιο εκτενές δεύτερο δοκίμιο που τιτλοφορείται «Απόδραση από το Βυζάντιο» ένα ταξίδι του συγγραφέα στην Κωνσταντινούπολη γίνεται το έναυσμα για σκέψεις για τον ιστορικό χαρακτήρα τη πόλης που έγινε από τον Μέγα Κωνσταντίνο η πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Τα δύο αποσπάσματα προέρχονται από αυτό το δοκίμιο και μολονότι δεν είναι αντιπροσωπευτικά του κλίματος του δοκιμίου έχουν επιλέγει για τον ελληνικό χαρακτήρα τους. Ο Γιόζεφ Μπρόντσκι στις 24 Μαΐου 1985 στα τεσσαρακοστά πέμπτα γενέθλια του γίνεται μάρτυρας προεκλογικής συγκέντρωσης των πολωτικών εκλογών της 2ης Ιουνίου 1985 που διατήρησαν το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και μετά την πρώτη τετραετία. Στο δεύτερο απόσπασμα κάνει χαρακτηριστικές παρατηρήσεις για το ναό του Σουνίου.

Το «Κλειούς κατατομή» που ακολουθεί είναι μια διάλεξή του περί ιστορίας που έδωσε στο Πανεπιστήμιο του Λέιντεν, το 1991. Η Κλειώ υπενθυμίζω ήταν η μούσα της Ιστορίας. Ακολουθεί το δοκίμιο του για τα «Εις Εαυτόν» του Ρωμαίου Αυτοκράτορα  Μάρκου Αυρήλιου, που φέρουν τη σφραγίδα των Στωικών και το βιβλίο κλείνει με ένα φανταστικό γράμμα του συγγραφέα προς τον Οράτιο, τον κορυφαίο Ρωμαίο λυρικό ποιητή κατά την εποχή του Οκταβιανού Αύγουστου.                   

[18]

Σήμερα γίνομαι σαράντα πέντε ετών. Κάθομαι γυμνός ως τη μέση στο ξενοδοχείο Λυκαβηττός στην Αθήνα, κάθιδρος, ρουφώντας μεγάλες ποσότητες Κόκα Κόλα. Σ’ αυτήν την πόλη δεν γνωρίζω ψυχή. Το βράδυ, όταν βγήκα να βρω κάπου να δειπνήσω, βρέθηκα εν μέσω ενός αλαφιασμένου πλήθους που κραύγαζε κάτι ακατάληπτο. Απ’ όσο μπορώ να καταλάβω, επίκεινται εκλογές. Σουλατσάριζα κατά μήκος μιας ατελείωτης κεντρικής οδού, μπλοκαρισμένος από ανθρώπους και οχήματα, με κόρνες αυτοκινήτων να στριγκλίζουν μες στ’ αυτιά μου, να μην καταλαβαίνω λέξη, και ξαφνικά μου πέρασε από τα μυαλό η ιδέα πως αυτό είναι, ουσιαστικά, η μεταθανάτια ζωή- πως η ζωή είχε τελειώσει αλλά η κίνηση συνεχιζόταν, πως αυτό είναι η αιωνιότητα.
Σαράντα πέντε χρόνια πριν η μητέρα μου με έφερε στη ζωή. Πέρασαν δύο χρόνια από τότε που πέθανε. Πέρσι πέθανε κι ο πατέρας μου. Εγώ, το μοναδικό τους παιδί, περπατώ τώρα στους βραδινούς δρόμους της Αθήνας, δρόμους που εκείνοι ποτέ δεν είδαν και ούτε θα δουν. Ο καρπός της αγάπης τους, η φτώχεια τους, η σκλαβιά μέσα στην οποία έζησαν και πέθαναν- ο γιος τους βαδίζει ελεύθερος. Καθώς δεν τους συναντά μέσα στο πλήθος, αντιλαμβάνεται πως κάνει λάθος, αυτό δεν είναι αιωνιότητα.

[42]

Ώρα να αμπαλάρουμε. Όπως είπα δεν υπάρχουν ατμόπλοια από Ισταμπούλ ή από Σμύρνη. Επιβιβάστηκα σε αεροπλάνο και με πτήση πάνω από το Αιγαίο, που διήρκεσε λιγότερο από δύο ώρες, προσγειώθηκα στην Αθήνα.
Σαράντα μίλια από την Αθήνα, στο Σούνιο, στην κορυφή ενός βράχου με κατακόρυφη κλίση προς τη θάλασσα, υψώνεται ένας ναός αφιερωμένος στον Ποσειδώνα, χτισμένος σχεδόν ταυτόχρονα- κάπου πενήντα χρόνια διαφορά- με τον Παρθενώνα. Βρίσκεται στο σημείο αυτό εδώ και δυόμισι χιλιετίες.
Είναι δέκα φορές μικρότερος ναός από τον Παρθενώνα. Πόσο πιο όμορφος είναι από  εκείνον, είναι δύσκολο να το πει κανείς, δεν είναι ξεκαθαρισμένο τι πρέπει να θεωρείται μέτρο ομορφιάς. Στερείται οροφής.
Δεν υπάρχει ψυχή τριγύρω. Το Σούνιο είναι ένα Ψαροχώρι με καναδυό μοντέρνα ξενοδοχεία και βρίσκεται πέρα χαμηλά. Εκεί, στην κορυφή του σκοτεινού βράχου, ο ναός θεάται από απόσταση, σαν να είχε κατέβει μαλακά από τον ουρανό και να μην είχε ξεπεταχθεί από τη γη. Το μάρμαρο έχει πιο πολλά κοινά με τα σύννεφα παρά με το χώμα.
Δεκαπέντε λευκές κολόνες που συνδέονται με μια άσπρη μαρμάρινη βάση, υψώνονται σε ίση απόσταση μεταξύ τους. Ανάμεσα σ’ αυτές και στη γη, ανάμεσα σ’ αυτές και στη θάλασσα, ανάμεσα σ’ αυτές και στο γλαυκό ουρανό της Ελλάδας, δεν παρεμβάλλεται κανείς και τίποτε.
Όπως σχεδόν οπουδήποτε αλλού  στην Ευρώπη, έτσι κι εδώ ο Byron χάραξε το όνομα του στη βάση μιας από τις κολόνες. Στα βήματα του, το λεωφορείο φέρνει τουρίστες, λίγο αργότερα τους ξαναπαίρνει μακριά. Η διάβρωση που προσβάλλει φανερά τις κολόνες, δεν έχει να κάνει με την οξείδωση. Είναι η φλύκταινα των βλεμμάτων, των φακών και των φλας.
Έπειτα το σούρουπο πέφτει και σκοτεινιάζει. Δεκαπέντε κολόνες, δεκαπέντε κάθετα λευκά σώματα ισορροπημένα στο χώρο, στην κορυφή του σκοτεινού βράχου, συναντούν τη νύχτα κάτω από τους ανοιχτούς ουρανούς.
Εάν μετρούσαν τις μέρες, θα ήταν ένα εκατομμύριο τέτοιες μέρες. Από απόσταση, μέσα στη βραδινή αχλή, τα λευκά κάθετα σώματά τους μοιάζουν με κόσμημα, χάρη στα ίσα διαστήματα που τις χωρίζουν.
Μια ιδέα τάξης; Η αρχή της συμμετρίας; Η αίσθηση του ρυθμού; Ειδωλολατρία;           

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...